# A B C D E F G H L M O P Q R S T U V W

Vorbis

وربیس (Vorbis) یک کدک فشرده‌سازی صوتی متن‌باز و بدون حق امتیاز است که برای پخش با کیفیت بالا و استریم صوتی بهینه طراحی شده است. وربیس شباهت‌هایی به کدک‌های محبوبی مانند MP3 و AAC دارد، اما برخلاف آن‌ها تحت محدودیت‌های پتنت یا لایسنس قرار ندارد.

وربیس بر پایه الگوریتم فشرده‌سازی متفاوتی به نام hybrid coder عمل می‌کند که از ترکیبی از تکنیک‌های فشرده‌سازی بدون افت کیفیت (Lossless) و با افت کیفیت (Lossy) استفاده می‌کند. این رویکرد امکان دستیابی به نسبت‌های بالای فشرده‌سازی را فراهم می‌کند در حالی که کیفیت صوتی مناسبی حفظ می‌شود. وربیس به عنوان بخشی از پروژه Ogg توسعه یافته است، یک فرمت چندرسانه‌ای متن‌باز که برای استریم کارآمد ویدیو و صوت از طریق اینترنت طراحی شده است.

وربیس معمولاً با فرمت کانتینر Ogg به کار می‌رود و به همین دلیل اغلب به نام Ogg Vorbis شناخته می‌شود. توسعه وربیس از سال 1993 توسط کریس مونتگومری آغاز شد و پس از نامه‌ای از انجمن Fraunhofer در سپتامبر 1998 که اعلام کرد هزینه‌های لایسنس برای فرمت MP3 دریافت خواهد شد، شدت گرفت. پروژه وربیس به عنوان بخشی از پروژه Ogg شرکت Xiphophorus (که با نام OggSquish نیز شناخته می‌شود) آغاز شد. کریس مونتگومری کار روی این پروژه را آغاز کرد و با کمک تعداد رو به رشدی از توسعه‌دهندگان دیگر، کد منبع را تا زمان تثبیت فرمت فایل وربیس برای نسخه 1.0 در مه 2000 اصلاح کردند. ابتدا با لایسنس LGPL عرضه شد، اما در سال 2001 به لایسنس BSD تغییر یافت تا پذیرش گسترده‌تر شود، که این تغییر با تأیید ریچارد استالمن انجام شد. نسخه پایدار 1.0 نرم‌افزار مرجع در 19 ژوئیه 2002 منتشر شد.

از فوریه 2013، بنیاد Xiph.Org توصیه کرده است که استفاده از وربیس به نفع کدک Opus متوقف شود. Opus، که همچنین پروژه‌ای متن‌باز و رایگان از Xiph.Org است، در مقایسه با وربیس، بازده فشرده‌سازی بیشتری ارائه می‌دهد و تأخیر رمزگذاری/رمزگشایی کمتری دارد، که در بیشتر موارد برای برنامه‌های بلادرنگ مانند تلفن اینترنتی یا اجرای زنده مناسب است. Opus توسط آزمایش‌های شنیداری مستقل و نظرات خود Xiph.Org به عنوان جایگزینی بهتر برای وربیس تأیید شده است.

وربیس در سرویس‌های استریم مانند اسپاتیفای و رادیوهای آنلاین به‌کار می‌رود و به عنوان کدک پیشنهادی برای استریم صوتی مبتنی بر وب در مشخصات HTML5 معرفی شده است. این کدک توسط طیف گسترده‌ای از نرم‌افزارها و دستگاه‌های سخت‌افزاری پشتیبانی می‌شود، از جمله پخش‌کننده محبوب VLC و پلتفرم‌های موبایلی مانند اندروید.